Odsetki w sprawach frankowych – od kiedy liczy je sąd?

Odsetki ustawowe za opóźnienie w sprawach frankowych często stanowią istotny element roszczeń dochodzonych przez kredytobiorców w sporach z bankami. Po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego do franka szwajcarskiego bank jest zobowiązany do zwrotu świadczeń spełnionych przez kredytobiorcę. Oprócz samej kwoty wpłaconych rat coraz częściej znaczącą część zasądzonej sumy stanowią właśnie odsetki za opóźnienie.

W praktyce oznacza to, że w wieloletnich sporach sądowych odsetki mogą sięgać nawet kilkudziesięciu, a w niektórych przypadkach ponad stu tysięcy złotych. Dlatego dla frankowiczów niezwykle istotne jest ustalenie, od jakiego momentu powinny być one naliczane.

Kluczowe pytanie brzmi zatem: od kiedy bank pozostaje w opóźnieniu ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń? Czy jest to moment wezwania do zapłaty, wniesienia pozwu, czy dopiero chwila złożenia przez kredytobiorcę oświadczenia o skutkach nieważności umowy?

Orzecznictwo w tym zakresie w ostatnich latach ewoluowało. Sądy coraz częściej analizują tę kwestię w kontekście ochrony konsumenta oraz charakteru roszczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu. W rezultacie można zauważyć wyraźną tendencję do przyjmowania rozwiązań bardziej korzystnych dla frankowiczów, zwłaszcza w zakresie momentu, od którego naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.

Odsetki ustawowe za opóźnienie to rekompensata za sytuację, w której dłużnik – w tym przypadku bank – nie zwraca należnych pieniędzy w terminie. W sprawach kredytów frankowych odsetki są zasądzane od kwoty, którą bank musi oddać kredytobiorcy po uznaniu umowy za nieważną.

W praktyce oznacza to, że oprócz zwrotu wszystkich wpłat dokonanych przez frankowicza, bank może być zobowiązany do zapłaty dodatkowej kwoty wynikającej z naliczonych odsetek.

Najwięcej sporów dotyczy momentu rozpoczęcia naliczania odsetek. W praktyce sądowej pojawiły się trzy główne podejścia.

1. Od momentu wezwania banku do zapłaty

Coraz częściej sądy przyjmują, że odsetki należą się od dnia, w którym kredytobiorca wezwał bank do zapłaty określonej kwoty. Najczęściej jest to moment wysłania przedsądowego wezwania do zapłaty.
W takiej sytuacji bank już wtedy wie, że kredytobiorca kwestionuje ważność umowy i domaga się zwrotu świadczeń. Jeżeli mimo tego nie zwraca pieniędzy, popada w opóźnienie.

2. Od dnia wniesienia pozwu

Drugie podejście zakłada, że bank pozostaje w opóźnieniu dopiero od chwili złożenia pozwu do sądu. Część sądów uznaje bowiem, że dopiero wtedy roszczenie zostaje formalnie sprecyzowane i dochodzone przed sądem.
Takie rozwiązanie nadal występuje w praktyce, choć jest coraz rzadziej stosowane.

3. Od momentu złożenia przez kredytobiorcę oświadczenia o nieważności umowy

W niektórych sprawach sądy uznają, że kluczowy moment to chwila, w której kredytobiorca jasno oświadczył, że nie zgadza się na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule abuzywne.
Może to nastąpić na przykład w trakcie procesu lub w piśmie procesowym skierowanym do banku.

Różnica w dacie naliczania odsetek może oznaczać dla frankowicza nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Postępowania w sprawach frankowych trwają często kilka lat, a odsetki naliczane są za cały okres opóźnienia.

Obecnie odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 9,25% w skali roku (stan na marzec 2026 r.). Wysokość ta jest powiązana ze stopą referencyjną NBP i może się zmieniać wraz ze zmianą stóp procentowych.

W praktyce oznacza to, że od każdej zasądzonej kwoty naliczane są odsetki za każdy dzień opóźnienia, a im wcześniej sąd uzna moment powstania opóźnienia, tym wyższa będzie końcowa kwota należna kredytobiorcy.

Dla zobrazowania znaczenia tej kwestii można posłużyć się przykładem.

Przykład 1 – odsetki od wezwania do zapłaty

Załóżmy, że frankowicz dochodzi w sądzie zwrotu 300 000 zł nienależnie pobranych świadczeń.
Wezwanie do zapłaty zostało wysłane do banku w styczniu 2022 r., a prawomocny wyrok zapadł w styczniu 2026 r.

Jeżeli sąd uzna, że bank pozostawał w opóźnieniu już od momentu wezwania do zapłaty, odsetki będą naliczane przez około 4 lata. Przy przybliżonej stawce 9,25% rocznie oznacza to:
• ok. 27 750 zł odsetek rocznie,
• łącznie nawet około 110 000 zł odsetek za cały okres.

W takim wariancie odsetki mogą stanowić bardzo znaczącą część zasądzonej kwoty.

Przykład 2 – odsetki dopiero od oświadczenia o nieważności umowy

Przyjmijmy jednak, że w tej samej sprawie sąd uzna, że bank popadł w opóźnienie dopiero w chwili, gdy kredytobiorca złożył przed sądem oświadczenie o skutkach nieważności umowy, np. w 2024 r.

W takiej sytuacji odsetki byłyby naliczane jedynie przez 2 lata zamiast czterech. Przy tych samych założeniach oznacza to:
• ok. 55 000 zł odsetek,
• czyli nawet o ponad 50 000 zł mniej niż w pierwszym wariancie.

Ten prosty przykład pokazuje, jak duże znaczenie ma moment, od którego sąd uzna bank za pozostający w opóźnieniu. W praktyce różnica w dacie naliczania odsetek może więc znacząco wpłynąć na ostateczną wysokość świadczenia zasądzonego na rzecz kredytobiorcy.

W ostatnich latach coraz więcej sądów przyjmuje korzystne dla frankowiczów stanowisko, zgodnie z którym odsetki powinny być naliczane od momentu wezwania banku do zapłaty.

Argumentem jest to, że bank – jako profesjonalny uczestnik rynku – powinien ocenić ryzyko prawne związane z umową i zwrócić nienależne świadczenia już po otrzymaniu takiego wezwania.

Moment naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w sprawach frankowych ma duże znaczenie dla końcowej kwoty zasądzonej na rzecz kredytobiorcy. W praktyce sądy stosują różne podejścia, jednak coraz częściej uznają, że bank popada w opóźnienie już w chwili otrzymania wezwania do zapłaty. Dla frankowiczów oznacza to możliwość uzyskania znacznie wyższych kwot w wyroku.

Jeżeli posiadasz kredyt frankowy i zastanawiasz się, jakie roszczenia możesz dochodzić od banku – w tym także w zakresie odsetek – warto skonsultować swoją sprawę ze specjalistami. Eksperci GK Votum analizują umowy kredytowe i pomagają kredytobiorcom skutecznie dochodzić swoich praw w sporach z bankami.