Banki deklarują wykonanie wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. Jest jednak istotne zastrzeżenie: sektor bankowy chce rozliczać klientów przede wszystkim za odsetki pobrane od skredytowanych kosztów po dniu wydania wyroku. Co z odsetkami zapłaconymi wcześniej? I czy zwrot kilku czy kilkunastu rat oznacza, że sprawa wadliwej umowy została już zamknięta?
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. przyniósł ważne rozstrzygnięcie dla osób posiadających zobowiązania konsumenckie. TSUE uznał, że przepisy unijne sprzeciwiają się postanowieniom umowy, które pozwalają bankowi naliczać oprocentowanie nie tylko od kwoty rzeczywiście udostępnionej konsumentowi, lecz także od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem.
W praktyce chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których bank finansował wraz z kredytem takie koszty jak prowizja, składka ubezpieczeniowa czy inne opłaty, a następnie naliczał odsetki również od tej części zadłużenia.
Kredyt, którego część klient nigdy nie otrzymał
Mechanizm można zobrazować przykładem.
Załóżmy, że bank zawiera z konsumentem umowę na 50 000 zł. Klientowi faktycznie udostępniono 45 000 zł, natomiast 5 000 zł przeznaczono na sfinansowanie prowizji lub ubezpieczenia. Zadłużenie wynosi więc 50 000 zł, a odsetki są naliczane od całej tej kwoty.
Konsument płaci zatem odsetki również od pieniędzy, które nigdy nie zostały mu oddane do swobodnej dyspozycji.
To właśnie taki mechanizm zakwestionował TSUE w wyroku z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. Trybunał wskazał, że „całkowita kwota kredytu” obejmuje środki rzeczywiście udostępnione konsumentowi. Kwoty przeznaczone na pokrycie kosztów kredytu nie powinny być traktowane jako kapitał, od którego bank może pobierać odsetki.
Powyższe stwierdzenie nie oznacza, że bank nie może pobierać prowizji czy innych kosztów. Problem dotyczy naliczania od tych kosztów dodatkowych odsetek.
Banki chcą rozliczać odsetki od dnia wyroku
Po wyroku TSUE sektor bankowy zapowiedział dostosowanie praktyki do orzeczenia.
W stanowisku z 15 września 2026 r. Związek Banków Polskich wskazał, że banki powinny zaprzestać naliczania odsetek od części kredytu przeznaczonej na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu.
W przypadku umów aktywnych 23 kwietnia 2026 r. ZBP wskazuje również na zwrot odsetek pobranych od tej części kredytu po dniu wydania wyroku.
Dla kredytobiorców pojawia się jednak bardzo ważne pytanie: Co z odsetkami zapłaconymi przed 23 kwietnia 2026 r.?
Stanowisko sektora bankowego nie oznacza, że TSUE uznał wcześniejsze naliczanie takich odsetek za zgodne z prawem. Wyrok jest wykładnią prawa unijnego, natomiast propozycja automatycznego rozliczania odsetek od dnia 23 kwietnia 2026 r. jest stanowiskiem banków dotyczącym sposobu wykonania orzeczenia.
Na ten problem zwraca uwagę również Rzecznik Finansowy, który wskazuje, że konieczne jest rozwiązanie kwestii odsetek pobranych przed wydaniem wyroku TSUE.
Czy można dochodzić wcześniejszych odsetek?
Wszystko zależy od konkretnej umowy.
Jeżeli bank przez kilka lat naliczał odsetki również od skredytowanej prowizji, ubezpieczenia lub innych kosztów, analiza może wykazać, że klient ma podstawy do żądania rozliczenia także wcześniejszych okresów.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy kredytobiorca odzyska wszystkie naliczone w ten sposób odsetki. Znaczenie mają m.in.:
• data zawarcia umowy,
• wysokość faktycznie wypłaconego kapitału,
• wysokość i rodzaj skredytowanych kosztów,
• sposób obliczenia odsetek,
• treść umowy i przekazanych informacji,
• data całkowitej spłaty kredytu.
Dlatego otrzymanie od banku zwrotu określonej kwoty po wyroku TSUE nie powinno być automatycznie traktowane jako pełne rozliczenie wszystkich roszczeń.
Odsetki od kosztów a sankcja kredytu darmowego
Warto rozróżnić dwie kwestie: zwrot odsetek od skredytowanych kosztów oraz sankcję kredytu darmowego (SKD).
Sankcja kredytu darmowego wynika z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli bank naruszył określone obowiązki ustawowe, konsument może – po spełnieniu ustawowych warunków – skorzystać z rozwiązania, którego skutkiem jest zwrot przez niego samego kapitału, bez odsetek i innych kosztów przewidzianych w umowie.
Wyrok C-744/24 może mieć znaczenie dla oceny prawidłowości informacji przekazanych konsumentowi, w tym dotyczących całkowitej kwoty kredytu i jego rzeczywistego kosztu. Nie oznacza jednak, że każdy przypadek naliczania odsetek od skredytowanych kosztów automatycznie prowadzi do sankcji kredytu darmowego. Ocena zależy od konkretnej umowy i pozostałych przesłanek określonych w ustawie.
Istotny jest również termin przewidziany w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim – w przypadku SKD oświadczenie konsumenta musi zostać złożone w ustawowym terminie.
Bank zwrócił Ci pieniądze? Sprawdź, czego dotyczy zwrot
Jeżeli bank zaproponuje rozliczenie po wyroku TSUE, warto sprawdzić:
• za jaki okres dokonano zwrotu,
• od jakiej kwoty naliczono odsetki,
• jakie koszty zostały uwzględnione,
• czy rozliczenie obejmuje okres sprzed 23 kwietnia 2026 r.,
• czy bank nie przedstawia dokumentu, którego podpisanie może mieć dodatkowe skutki prawne.
Szczególnie w przypadku wieloletnich kredytów różnica pomiędzy rozliczeniem obejmującym jedynie okres po wyroku TSUE a rozliczeniem całej historii kredytu może być istotna.
Sprawdź swoją umowę z GK Votum
Wyrok TSUE otworzył dla kredytobiorców kolejną możliwość dochodzenia roszczeń związanych z nieprawidłowym naliczaniem odsetek od skredytowanych kosztów.
Dlatego warto sprawdzić nie tylko, ile bank chce dziś zwrócić, ale przede wszystkim, czy proponowane rozliczenie obejmuje wszystkie potencjalne roszczenia wynikające z umowy.
Grupa Kapitałowa VOTUM zajmuje się pomocą kredytobiorcom w dochodzeniu roszczeń związanych z wadliwymi umowami kredytowymi, w tym sprawami dotyczącymi sankcji kredytu darmowego. Analiza umowy pozwala ustalić, czy występują w niej podstawy do dochodzenia roszczeń.
Nie podpisuj pochopnie ugody ani oświadczenia o pełnym rozliczeniu z bankiem. Najpierw sprawdź, co dokładnie obejmuje proponowany zwrot.
