Czy frankowicz może przestać płacić raty w trakcie procesu?

Kredyty indeksowane lub denominowane do franka szwajcarskiego (CHF) od lat stanowią przedmiot sporów sądowych w Polsce. Coraz więcej kredytobiorców decyduje się na dochodzenie swoich praw przed sądem, kwestionując ważność umowy kredytowej lub jej poszczególnych zapisów. Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez frankowiczów jest: czy można przestać spłacać raty kredytu w trakcie trwania procesu?

Odpowiedź brzmi: tak — ale tylko w określonych warunkach i przy zachowaniu odpowiedniej procedury.

Zaprzestanie płacenia rat kredytu frankowego w trakcie procesu nie następuje automatycznie po złożeniu pozwu. Aby było to możliwe, konieczne jest uzyskanie tzw. zabezpieczenia roszczenia przez sąd.

Zabezpieczenie roszczenia to środek tymczasowy, który ma na celu uregulowanie sytuacji stron na czas trwania procesu.

W sprawach frankowych najczęściej polega ono na:
• zawieszeniu obowiązku spłaty rat kredytu,
• zakazie wypowiedzenia umowy przez bank,
• utrzymaniu umowy w dotychczasowym stanie bez konieczności dalszych płatności.

Uzyskanie zabezpieczenia rozpoczyna się od wniesienia pozwu przeciwko bankowi — najczęściej o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej. Wniosek o zabezpieczenie można złożyć najwcześniej już na etapie składania pozwu, co jest często rekomendowaną praktyką, jednak dopuszczalne jest również jego wniesienie na późniejszym etapie postępowania, w trakcie trwania procesu. Niezależnie od momentu złożenia wniosku, jego uwzględnienie każdorazowo zależy od decyzji sądu.

Kluczowe jest odpowiednie uzasadnienie wniosku:
• uprawdopodobnienie roszczenia (np. wskazanie klauzul niedozwolonych),
• przedstawienie argumentów za nieważnością umowy,
• wykazanie interesu prawnego, np.: ryzyko nadpłaty, trudna sytuacja finansowa, brak równowagi stron

Starannie przygotowany wniosek znacząco zwiększa szanse na uzyskanie zabezpieczenia.

Zaprzestanie spłaty rat kredytu frankowego jest możliwe dopiero po wydaniu przez sąd postanowienia o zabezpieczeniu, które wprost zawiesza obowiązek dalszej spłaty na czas trwania procesu. Do tego momentu frankowicz ma obowiązek regulować raty zgodnie z zawartą umową kredytową — samo złożenie pozwu nie wywołuje w tym zakresie żadnych skutków prawnych i nie uprawnia do wstrzymania płatności.

Należy wyraźnie podkreślić, że samodzielne zaprzestanie spłaty rat, bez uzyskania zabezpieczenia, jest działaniem obarczonym istotnym ryzykiem. W takiej sytuacji frankowicz musi liczyć się z możliwością podjęcia przez bank negatywnych działań, takich jak wypowiedzenie umowy kredytowej, naliczanie odsetek za opóźnienie, wszczęcie procedur windykacyjnych, a także przekazanie informacji o zaległościach do Biura Informacji Kredytowej (BIK), co może znacząco wpłynąć na zdolność kredytową w przyszłości.

Z tego względu decyzja o zaprzestaniu spłaty powinna być podejmowana wyłącznie w oparciu o formalne rozstrzygnięcie sądu oraz — co istotne — po konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem.

W ostatnich latach można zaobserwować wyraźną zmianę w podejściu sądów w Polsce, które coraz częściej przychylają się do wniosków o zabezpieczenie w sprawach frankowych. Jest to efekt zarówno ugruntowującej się linii orzeczniczej, jak i rosnącej liczby korzystnych dla frankowiczów wyroków.

Szczególnie duże szanse na uzyskanie zabezpieczenia występują w sytuacjach, gdy:
• kredyt został już w znacznej części spłacony,
• suma dotychczasowych wpłat przekracza kwotę udzielonego kapitału,
• umowa zawiera oczywiste klauzule abuzywne.

Sądy coraz częściej dostrzegają, że dalsze regulowanie rat w takich przypadkach może prowadzić do nieuzasadnionego obciążania frankowicza, zwłaszcza gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności umowy.

W praktyce oznacza to, że wielu kredytobiorców uzyskuje możliwość zgodnego z prawem wstrzymania spłaty rat na czas trwania procesu, który — w zależności od stopnia skomplikowania sprawy — może trwać od kilkunastu miesięcy do nawet kilku lat. Tego rodzaju zabezpieczenie stanowi istotne wsparcie finansowe i organizacyjne na czas prowadzenia sporu z bankiem.

Uzyskanie zabezpieczenia w sprawie frankowej może przynieść kredytobiorcy szereg wymiernych korzyści, zarówno finansowych, jak i praktycznych. W szczególności oznacza ono:
• poprawę bieżącej płynności finansowej poprzez brak konieczności regulowania comiesięcznych rat,
• ograniczenie ryzyka dalszego nadpłacania kredytu, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo unieważnienia umowy,
• większy komfort psychiczny i stabilność w trakcie trwania często długotrwałego procesu sądowego.

Dodatkowo wstrzymanie spłat pozwala frankowiczowi lepiej zarządzać budżetem domowym i zabezpieczyć środki na ewentualne rozliczenia po zakończeniu sprawy.

Należy jednak pamiętać, że decyzja o złożeniu wniosku o zabezpieczenie powinna być każdorazowo poprzedzona szczegółową analizą konkretnej sytuacji prawnej i finansowej frankowicza. Kluczowe znaczenie ma tu ocena treści umowy, dotychczasowej historii spłat oraz ryzyk procesowych. Z tego względu rekomendowane jest podjęcie takiej decyzji przy wsparciu doświadczonego pełnomocnika, który pomoże ocenić szanse na uzyskanie zabezpieczenia i właściwie przygotować wniosek.

Zaprzestanie płacenia rat kredytu frankowego w trakcie procesu jest możliwe wyłącznie po uzyskaniu zabezpieczenia roszczenia przez sąd. Samodzielne działanie wiąże się z poważnym ryzykiem prawnym i finansowym.

Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, dlatego warto na każdym etapie sprawy konsultować swoje działania z profesjonalnym pełnomocnikiem.

Rekomendujemy skorzystanie z pomocy wyspecjalizowanych podmiotów, takich jak specjaliści z  Grupy Kapitałowej Votum, które oferują kompleksowe wsparcie w prowadzeniu spraw frankowych i zwiększają szanse na uzyskanie korzystnego zabezpieczenia oraz wygranie procesu.