Przewodnik po zleceniach giełdowych

Luty, 2014

Obrót na giełdzie odbywa się w oparciu o składane przez inwestorów zlecenia. Pierwszym warunkiem złożenia zlecenia przez inwestora jest…posiadanie rachunku w domu maklerskim i zasilenie go środkami umożliwiającymi zakup instrumentów finansowych.

Zleceniem maklerskim jest oferta kupna lub sprzedaży notowanych na giełdzie papierów wartościowych lub instrumentów finansowych.

Zlecenie składa się w ściśle określonej formie. Każde zlecenie zawiera informacje niezbędne do zawarcia transakcji takie jak:

  • WSKAZANIE INSTRUMENTU FINANSOWEGO, KTÓREGO DOTYCZY ZLECENIE

pytania i odpowiedzi

Jakie papiery wartościowe lub instrumenty finansowe chciałbyś kupić?

To moje pierwsze kroki na giełdzie. Jakie mam możliwości?

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule „Instrumenty finansowe znane i nieznane”.
W zależności od ryzyka, jakie jesteś gotów ponieść, a także charakteru inwestycji, na jaki się zdecydujesz, masz do wyboru przede wszystkim:

  • akcje – czyli udział w kapitale spółki (stajesz się jednym z właścicieli spółki)
  • obligacje – czyli dług (stajesz się wierzycielem spółki)
  • instrumenty pochodne – inwestycje o wiele bardziej ryzykowne, wymagające większej wiedzy i monitoringu
  • udział w funduszach, czyli podmiotach wspólnego inwestowania

A kiedy już się zdecyduję na jedną z tych możliwości …?

…będziesz musiał jeszcze zdecydować, w którą spółkę, fundusz bądź instrument pochodny zainwestujesz.

  • RODZAJ OFERTY (KUPNO LUB SPRZEDAŻ)
  • OKREŚLENIE CENY

pytania i odpowiedzi

Czy wiesz, po jakiej cenie chciałbyś kupić/sprzedać papiery wartościowe?

Znam cenę, po której chcę kupić/sprzedać papiery wartościowe.

Złóż zlecenie z limitem ceny. Limit ceny określa maksymalną cenę, za jaką jesteś skłonny kupić lub minimalną cenę, za jaką jesteś skłonny sprzedać papiery wartościowe.

Mniej niż na cenie zależy mi na szybkiej realizacji zlecenia.

Złóż zlecenie PKC (po każdej cenie) – oznacza zgodę na zawarcie transakcji niezależnie od ceny. Prawdopodobnie zostanie najszybciej zrealizowane. Niestety jest dość ryzykowne, gdyż po drugiej stronie może zostać złożona bardzo niekorzystna dla nas oferta, a my ją z automatu zaakceptujemy

Zależy mi na szybkiej realizacji zlecenia, ale chciałbym się zabezpieczyć przed realizacją zlecenia po złożeniu po drugiej stronie bardzo niekorzystnej dla mnie oferty.

Dobrym rozwiązaniem może być złożenie zlecenia PCR, czyli „po cenie rynkowej”. Zlecenie zostanie zrealizowane po najkorzystniejszej dla Ciebie cenie spośród złożonych. Jeżeli realizacja po tej cenie nie obejmuje wystarczającej liczby instrumentów, niezrealizowana część pozostanie zleceniem z limitem ceny po cenie realizacji.

Zdaję sobie sprawę ze zmienności cen na giełdzie i chciałbym ją wykorzystać do zawarcia jak najkorzystniejszych transakcji, a jednocześnie boję się, że cena nie osiągnie określonego przez mnie limitu.

Od kwietnia 2013 roku na GPW można składać zlecenia ze zmiennym limitem realizacji (PEG). Twoje zlecenie zawsze będzie przyjmowało cenę najkorzystniejszego zlecenia po tej samej stronie (najniższą aktualnie istniejącą cenę kupna, jeśli chcesz kupić i najwyższą cenę sprzedaży, jeśli chcesz sprzedać). Dzięki temu Twoje zlecenie będzie realizowane po korzystnych dla Ciebie cenach, bez konieczności jego modyfikacji.

Nie jestem pewny, jak będą kształtować się ceny interesujących mnie papierów wartościowych,
a chciałbym jak najlepiej wykorzystać rynkowe okazje, czyli kupić papiery, które będą drożeć lub sprzedać papiery taniejące, zaraz po tym jak ich cena zacznie spadać.

Powinieneś złożyć zlecenie z limitem aktywacji, które określa nie tylko cenę realizacji, ale także cenę, przy której w ogóle Twoje zlecenie się uaktywni. Żebyś lepiej zrozumiał, podam Ci przykład: kurs akcji spółki AAA waha się w granicach 10-12 zł. Ty jednocześnie masz nadzieję, że kurs akcji w przyszłości wzrośnie. To jednak jest giełda – niczego nie można być pewnym, dopóki to się nie wydarzy, a kurs stoi w miejscu od dłuższego czasu – nie wiadomo dlaczego… A Ty wciąż myślisz, że „jak wystrzeli do góry, to już nic go nie powstrzyma”. Możesz więc złożyć zlecenie kupna z limitem 15 zł, ale zlecenie, które aktywuje się dopiero, gdy cena przekroczy 13 zł, bo to będzie znak, że cena akcji zaczyna rosnąć.

  • WSKAZANIE LICZBY PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH MAJĄCYCH BYĆ PRZEDMIOTEM TRANSAKCJI
  • OKREŚLENIE TERMINU WAŻNOŚCI ZLECENIA

pytania i odpowiedzi

Twoje zlecenie standardowo/domyślnie będzie ważne do końca sesji w dniu, kiedy je złożysz. Jest to tzw. zlecenie „ważne na dzień” (D). Możesz jednak inaczej określić ważność zlecenia.

Nie sprawdzam codziennie mojego rachunku maklerskiego, a inne warunki (np. cena) są dla mnie bardziej istotne.

Możesz w takim razie przedłużyć ważność zlecenia i złożyć:

        • Zlecenie „ważne do dnia” (WDD) – określając konkretną datę
        • Zlecenie „na czas nieokreślony” (WDA) – a tak naprawdę zlecenie ważne maksymalnie przez 365 dni
  •  WARUNKI DODATKOWE (OPCJONALNIE)

pytania i odpowiedzi

Czy chciałbyś określić jakieś dodatkowe warunki zlecenia? Czy Twoje zlecenie powinno zostać zrealizowane w jakiś określony niestandardowy sposób?

Chcę złożyć duże zlecenie, ale boję się, że jeśli inni je zobaczą, to cena zmieni się bardzo niekorzystnie dla mnie.

Może do zlecenia dodać warunek wielkości ujawnianej (WUJ), w którym określasz, jak duże zlecenie będzie widoczne dla innych. Jeśli na przykład chcesz kupić 10 000 akcji spółki AAA i boisz się, że złożenie takiego zlecenia skłoni właścicieli akcji do składania zleceń po bardzo wygórowanej cenie, składasz zlecenie kupna 10 000 akcji, ale z warunkiem wielkości ujawnianej 100 – wszyscy będą sądzić, że zlecenie jest złożone tylko na 100 sztuk.

Prowizje biur maklerskich mają zwykle określoną minimalną kwotę. Nie chciałbym zapłacić prowizji od transakcji o bardzo niskiej wartości.

Powinieneś określić w swoim zleceniu minimalną wielkość wykonania (warunek MWW). Wskazanie tego dodatkowego warunku sprawi, że Twoje zlecenie zostanie wykonane tylko w przypadku, jeśli w chwili złożenia zlecenia może zostać zrealizowana transakcja na tę podaną minimalną liczbę papierów wartościowych. W przeciwnym wypadku Twoje zlecenie zniknie.

  • SPRAWDZENIE POPRAWNOŚCI ZLECENIA

pytania i odpowiedzi

Zanim zatwierdzisz zlecenie, sprawdź poprawność wszystkich wprowadzonych danych. Czasem zlecenie można anulować lub zmodyfikować, ale jeżeli zostanie już zrealizowane z uwzględnieniem błędnych parametrów, nic nie będzie można zrobić.

Na jakie błędy przy składaniu zleceń powinienem zwrócić uwagę? Jakie zdarzają się najczęściej?

Najważniejsza jest poprawność wprowadzanych danych:

        • Liczby papierów wartościowych, które chcemy kupić/sprzedać
        • Ceny kupna/sprzedaży, jeżeli określamy limit ceny (kupno po 100 zamiast po 10 może być bardzo przykrą niespodzianką)
        • Nazwy (kodu) papierów wartościowych, których ma dotyczyć transakcja
        • Daty ważności (np. składając w styczniu długoterminowe zlecenie zamiast 12 (grudnia) wpiszemy 02 (luty), możemy pozbawić się możliwości realizacji tego zlecenia

A zdarzają się miłe niespodzianki?

Tak :-).Na przykład składając zlecenie kupna z limitem ceny, czyli z określeniem ceny maksymalnej, za jaką jesteśmy skłonni kupić, może się zdarzyć, że kupimy po cenie niższej niż zakładaliśmy. 

Kalkulator inwestycyjny
Strefa współpracowników